Wstęp


Projekt powstał jako próba zaprezentowania wykorzystania ogólnodostępnych i darmowych narzędzi GIS w edukacji ekologicznej i regionalnej prowadzonej przez autora w ramach działalności oświatowej Muzeum w Kwidzynie oddział Muzeum Zamkowego w Malborku.
Muzeum w Kwidzynie istnieje od 1950 roku. Mieści się w XIV-wiecznym zamku, dawnej siedzibie Prepozyta kapituły diecezji Pomezańskiej. Muzeum ma charakter regionalny. Znaleźć w nim można kolekcje etnograficzne, archeologiczne, historyczne, przyrodnicze gromadzone na obszarze Dolnego Powiśla. W analogicznych działach prowadzone są badania, wystawiennictwo oraz działalność oświatowa.


Kwidzyn jest miastem powiatowym zamieszkiwanym przez blisko 40 tysięcy mieszkańców, założonym na prawie chełmińskim w XIV wieku. Miasto usytuowane jest na wschodnim brzegu Doliny Dolnej Wisły, w całości objętej obszarem ptasim Natura 2000.Z miasta do wspomnianej rzeki jest około 5 km. Kwidzyn znajduje się w zakolu rzeki Liwy, prawego dopływu Nogatu. W obrębie administracyjnym znajduje się jeden rezerwat przyrody „Kwidzyńskie ostnice”. Na terenie miasta znajduje się ponad 40 pomników przyrody. W większości są to drzewa, ale ochroną objęto również dwa głazy narzutowe. Kwidzyn posiada stosunkowo dobrze rozwinięta szatę dendrologiczną. Znaleźć można na terenie parków i zieleńców liczne wiekowe cisy, wiązy i dęby. Średnia ilość mieszkańców na jeden pomnik przyrody to nie cały tysiąc gdy dla Gdańska jest to ponad trzy tysiące a dla Warszawy ponad trzy i pół tysiąca osób.
Z własnych obserwacji autora wypływa wniosek, że poziom wiedzy i świadomości o lokalnych obiektach cennych przyrodniczo lub kulturowo wśród młodzieży jest niewystarczający. Ewenementem są uczniowie, którzy potrafiliby wskazać na podstawie własnej wiedzy na przykład pomniki przyrody czy obszary chronione znajdujące się na terenie miasta czy gminy, w której mieszkają.
Analogiczny jest stan wiedzy jeśli chodzi o znajomość i zróżnicowanie świata przyrody. Rozpoznawanie gatunków drzew, ptaków, grzybów czy ziół, w związku z postindustrialnym stylem życia dzisiejszych mieszkańców miast oderwanych od naturalnego cyklu przyrodniczego, stało się domeną tylko i wyłącznie hobbystów oraz zawodowych przyrodników jak leśnicy czy biolodzy. Zanika powszechna i popularna niegdyś znajomość otaczającego świata. Natomiast rozwój gospodarczy i społeczny oparty na zasadach zrównoważonego rozwoju nie jest możliwy bez uwzględnienia aspektu krajobrazowego i przyrodniczego. Dążenia do materialnego i niematerialnego dobrobytu muszą być bardziej przyjazne dla środowiska naturalnego i lokalnej społeczności niż odbywało się to dotychczas. Aby móc harmonijnie łączyć cele gospodarcze, społeczne i środowiskowe konieczny jest szacunek, o który nie sposób bez poznania przyrody.
Założony zakres tematyczny, ramy czasowe oraz sposób realizacji programu edukacji formalnej realizowanej w szkołach publicznych i prywatnych nie jest wystarczający aby dostarczyć niezbędnych informacji i przeżyć dla rozwiązania powyższego problemu.
Muzea jako placówki badawczo-oświatowe mogą w dużym powodzeniem wypełniać lukę w świadomości młodych ludzi kształconych w tradycyjny sposób w narodowym systemie edukacji. Możliwość bezpośredniego spotkania z dobrami kultury oraz okazami przyrody jest nierzadko impulsem pobudzającym młodzież do osobistych poszukiwań i studiów.
Ponadto placówki muzealne nie związane ministerialnym programem nauczania mogą podejmować aktualne problemy i działać w wymiarze lokalnym.
Autor niniejszej pracy samemu prowadząc zajęcia oświatowe chciałby za sprawa założonego projektu zachęcić lub zainspirować lokalnych pedagogów szkolnych do korzystania z technologii GIS jako skutecznego środka do edukacji ekologicznej i regionalnej.
>